Menu

Tag: kansengelijkheid

“De prijs voor publieksfavoriet wint de doorstroomtoets absoluut niet.
Dit schooljaar gaat ’ie voor de derde keer op herhaling en vrijwel niemand in het onderwijs staat daar om te popelen. Wat is ervoor nodig om er toch een droomtoets van te maken? Vier experts denken en dromen mee.”

Het artikel in AVS Kader laat zien hoe diep het probleem inmiddels zit: een toets die ooit bedoeld was voor kansengelijkheid, zorgt nu juist voor meer ongelijkheid, selectie en druk.
Vier experts, Remco Prast, Karen Heij, Sara Geven en Lambert van der Ven MA, laten zien wat er misgaat.

Dat betekent dat de doorstroomtoets:

🔸 kinderen selecteert op een momentopname
🔸 vooral voordeel geeft aan kinderen met hoogopgeleide ouders
🔸 de kloof vergroot in plaats van verkleint
🔸 laatbloeiers, anderstaligen en kinderen met startachterstanden benadeelt
🔸 scholen dwingt tot teaching to the test
🔸 professionals beoordeelt op ‘rendement’ in plaats van vakmanschap

Volgens Karen Heij missen deze toetsen een pedagogische grondslag: “Bij ieder kind op hetzelfde moment dezelfde toets afnemen is absurd als we weten dat elke leerling zich anders ontwikkelt.”

Ook socioloog Sara Geven benadrukt dat niet het toetsen zelf het probleem is, maar de vroege selectie in groep 8. Daarmee “klik” je kinderen op hun 11e of 12e vast op een niveau terwijl onderzoek laat zien dat juist later selecteren leidt tot meer kansengelijkheid.

Bestuurder (Blosse) Remco Prast zegt het scherp:
“Mijn droomtoets is altijd een komma, nooit een punt. Een eindtoets is een totale misser.”

Want wat gebeurt er nu?

🔹 een kind dat een slechte dag heeft, haalt mogelijk een niet passend niveau
🔹 sociale vaardigheden, creativiteit en burgerschap tellen helemaal niet mee
🔹 scholen worden gerankt op basis van toetsuitslagen die daarvoor nooit bedoeld waren
🔹 kinderen krijgen het gevoel winnaar of verliezer te zijn, al in groep 8

Karen Heij vergelijkt de droomtoets met afzwemmen:
een moment waarop je viert wat een kind al kan, niet waarop je bepaalt waar het wel of niet thuishoort.

Leve het onderwijs staat voor een systeem waarin toetsen het leren ondersteunen. We zijn er nog niet, maar samen bouwen we, ook in dialoog met PO-Raad, VO-raad, Inspectie van het Onderwijs, een systeem waarin kinderen langer kunnen doorontwikkelen, hun talenten breed gezien worden en onderwijs niet door één toets wordt bepaald.

Lees het interview & artikel hier.

De formatie bepaalt de koers voor de komende jaren en juist nu ligt er een prachtige kans om onderwijs weer centraal te zetten. Een kans om te bouwen aan een stelsel dat kinderen, professionals en onze samenleving sterker maakt.

De Onderwijsraad stelt in de brief aan de informateur Sybrand Buma (zie bijlage):

🔸 “Onderwijs is een essentiële publieke voorziening, die van grote waarde is voor individuele burgers en voor de samenleving als geheel.”
🔸 “Zonder goed opgeleide mensen zijn ambities op terreinen als veiligheid, woningbouw, zorg en de energietransitie eenvoudigweg niet te realiseren.”
🔸 “De opbrengsten betalen zich een leven lang uit.”
🔸 “Kleinschalige of tijdelijke maatregelen zijn niet genoeg: het gaat om een structureel vraagstuk dat om structurele aanpassingen vraagt.”
🔸 “Inzet op minder vroege en starre selectie is nodig om een doorbraak te realiseren.”
🔸 “De samenleving doet meer dan ooit een beroep op de vormende en verbindende kracht van onderwijs.”

Uit de brief blijkt hoe urgent de situatie is. Dat betekent dat het huidige stelsel:

🔸 kansenongelijkheid vergroot in plaats van verkleint
🔸 kinderen vastzet door vroege selectie (hashtag#doorstroomtoets) en starre routes
🔸 laatbloeiers, anderstaligen en jongeren in armoede benadeelt
🔸 scholen richting teaching to the test duwt
🔸 professionals beoordeelt op rendement, niet op vakmanschap
🔸 onvoldoende ruimte laat voor brede vorming, terwijl juist dat nu nodig is

De Onderwijsraad waarschuwt bovendien jongeren in minder gunstige omstandigheden nog steeds met uiteenlopende drempels te maken krijgen om überhaupt volwaardig deel te nemen. En dat politieke kortetermijndruk – bezuinigingen, incidentbeleid, focus op meetbaar rendement – structureel schade toebrengt.

💬 Zoals de raad schrijft: “Goed onderwijsbeleid vraagt om politieke moed… om de samenhang te zien en te kiezen voor beleid met een lange adem.”

Dat is precies waar Leve het onderwijs voor staat: een systeem waarin ontwikkeling centraal staat, vakmanschap wordt versterkt, selectie later plaatsvindt, kinderen breed kunnen groeien en waarin we erkennen dat onderwijs complex is: dat vraagt om dialoog, vertrouwen en structurele keuzes. We bouwen graag verder in constructieve dialoog met Inspectie van het Onderwijs, Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en College voor Toetsen en Examens.

Daarom roepen we Rob Jetten, Henri Bontenbal en de informateur op:
➡️ Zet onderwijs centraal in het regeerakkoord.
Niet als kostenpost, maar als fundament van onze samenleving.

De volledige brief van de Onderwijsraad is hier te lezen.